พระมหายานไวปุลยธารณีสูตร มีชื่อในภาษาสันสกฤตว่า สรฺว ไวทรฺย สํครฺห สูตร เป็นพระสูตรในหมวดสัทธรรมปุณฑรีกะ แปลโดยพระวินิตรุจิมหาเถระ ภิกษุชาวภารตะประเทศ จากภาษาสันสกฤตสู่ภาษาจีนในสมัยราชวงศ์สุยของจีน ราวปี พ.ศ. ที่ ๑๑๒๔-๑๑๖๑ นามของพระสูตรนี้อาจแปลความได้ว่า พระสูตรที่เป็นเครื่องทรงไว้ซึ่งความยิ่งใหญ่แห่งมหายานธรรม และมีการแปลสู่ภาษาจีนอีกฉบับคือ 佛說濟諸方等學經 แปลโดยพระธรรมปาลมหาเถระ ในสมัยจิ้นตะวันตกของจีน (西晉月氏三藏竺法護) ราวปี พ.ศ. ๘๐๘-๘๕๙

ภายในเป็นการเผยข้อสงสัยที่ว่าเหตุใดพระศรีศากยมุนีพุทธเจ้า และพระพุทธเจ้าทั้งปวงนั้น จึงตรัสรู้ที่พุทธประเทศ(โลกธาตุ)ที่ต่างกัน มีวิถีสู่การตรัสรู้ที่สมภาพสมบูรณ์ต่างกัน ที่ต้องโปรดและฉุดช่วยสรรพสัตว์ที่มีพื้นฐานด้านต่างๆต่างกัน

ซึ่งทั้งหมดนี้ จึงเป็นเหตุให้พระพุทธเจ้าผู้มหากรุณาทั้งปวงทรงใช้พระอุบายโกศล(กุศโลบาย)ในการโปรดสรรพสัตว์ที่ต่างกัน ดั่งคำสรรเสริญพระพุทธคุณที่ว่า “พระพุทธเจ้าทรงยิ่งด้วยพระปัญญาคุณและพระกุศโลบายเป็นเลิศ” โดยพระพุทธเจ้าบางพระองค์ในโลกธาตุอื่น ทรงเทศนาพระธรรมเพียงครั้งเดียว สรรพสัตว์ที่ได้สดับนั้นก็เกิดดวงตาเห็นธรรม แล้วออกบวชจนได้บรรลุมรรคผลในที่สุด(รู้แจ้งธรรมง่าย) แต่พระพุทธเจ้าบางพระองค์ ต้องใช้พระอุบายโกศลนานาประการ ในการสั่งสอนอบรมและสรรพสัตว์ก็บำเพ็ญด้วยความยากลำบาก(รู้แจ้งธรรมยาก) อีกเป็นเพราะเหตุใด พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นพระบรมศาสดาจารย์แห่งโลกและจักรวาลทั้งปวงแต่ละพระองค์จึงต้องทรงอบรมสั่งสอนศิษย์(สรรพสัตว์) ที่มีพีชะปัญญาที่หลากหลายต่างกัน และเหตุใดในโลกธาตุที่ต่างกันนั้นๆจึงประกอบด้วยสรรพสัตว์ที่มีพีชะและอินทรีย์ที่ต่างกันมาเกิดอยู่ร่วมกัน ซึ่งมีข้อเฉลยชัดแจ้งอยู่ในพระธรรมสูตรปกรณ์นี้แล้ว

ดาวน์โหลดเนื้อหาฉบับเต็มได้ที่ลิ้งค์ข้างล่าง